If you're seeing this message, it means we're having trouble loading external resources on our website.

Егер веб фильтрлерін қолдансаң, *.kastatic.org мен *.kasandbox.org домендері бұғатталмағанын тексер.

Негізгі бет

Бөлуге кіріспе

Бөлуді елестету үшін жиындар мен сөз есептерді қолдан.

Бөлу дегеніміз не?

Бөлу объектілер қатарын бірдей көлемдегі топтарға бөлуге мүмкіндік береді.
Бөлудің белгісі: ÷ .
Бөлу үшін объектілердің жалпы санын білуіміз керек. Сондай-ақ біз топтардың әрбір бөлігінің санын немесе әр топтағы объектілердің санын білуіміз керек.

Тең топтар

Мысалды қарастырайық:
Баббл Гам компаниясы көпіршіктерді үрлеуден жарыс өткізуде. Оларда 3 адамға бірдей бөлінетін 18 сағыз бар.
Бөлу есебі әрдайым объектілердің жалпы санынан басталады.
Сағыздардың жалпы саны 18.
Сағыздар 3 адамның арасында бірдей бөлінеді. Яғни тең топтардың саны 3.
Бұл есепте біз 18 сағызды 3 топқа бөлдік. Оны біз 18 ÷ 3 өрнегімен көрсете аламыз.

Басқа мысалды қарастырайық

Баббл Гам компаниясы жарыста 16 сағызды қолдануды шешті.
Оларда көпіршікті үрлейтін 4 адам бар.
1A есебі
Мұнда бірдей
  • Сенің жауабың келесідей болуы керек:
  • бүтін сан, мысалы 6
  • дұрыс бөлшек, мысалы 3/5
  • бұрыс бөлшек, мысалы 7/4
  • аралас сан, мысалы 1 3/4
  • нақты ондық бөлшек, мысалы 0.75
  • пи санына еселілер, мысалы 12 pi немесе 2/3 pi
топқа бөлінетін
  • Сенің жауабың келесідей болуы керек:
  • бүтін сан, мысалы 6
  • дұрыс бөлшек, мысалы 3/5
  • бұрыс бөлшек, мысалы 7/4
  • аралас сан, мысалы 1 3/4
  • нақты ондық бөлшек, мысалы 0.75
  • пи санына еселілер, мысалы 12 pi немесе 2/3 pi
сағыз бар.

1В есебі
Көлемі бірдей 4 топқа бөлінген 16 сағызды қандай өрнек арқылы көрсетуге болады?
Дұрыс жауапты таңдаңыз:

Жиымдарды қолдану

Бөлуді көрсету үшін жиымдарды қолдана аламыз.
Жиым - бұл объектілерді бірдей өлшемді жолдарға орналастыру.
Осы жиымның көмегімен біз 3 адамға бірдей бөлінген 18 сағызды көрсете аламыз::
18 сағыз бірдей 3 қатарға бөлінеді.
Бұл жиым 18÷3 өрнегін көрсетеді.
18 сағызды 3 топқа бөлгенде, әр топта неше сағыздан болады?
Бөлу есебінің жауабын әр жолдағы нүктелер санын санау арқылы таба аламыз.
18÷3=6

Жаттығу тапсырмасы 2

2А есебі
Бұл жиын
  • Сенің жауабың келесідей болуы керек:
  • бүтін сан, мысалы 6
  • дұрыс бөлшек, мысалы 3/5
  • бұрыс бөлшек, мысалы 7/4
  • аралас сан, мысалы 1 3/4
  • нақты ондық бөлшек, мысалы 0.75
  • пи санына еселілер, мысалы 12 pi немесе 2/3 pi
жолға бірдей бөлінген
  • Сенің жауабың келесідей болуы керек:
  • бүтін сан, мысалы 6
  • дұрыс бөлшек, мысалы 3/5
  • бұрыс бөлшек, мысалы 7/4
  • аралас сан, мысалы 1 3/4
  • нақты ондық бөлшек, мысалы 0.75
  • пи санына еселілер, мысалы 12 pi немесе 2/3 pi
нүктенің жалпы санын көрсетеді.

2В есебі
Жиымды қандай өрнек арқылы бейнелеуге болады?
Дұрыс жауапты таңдаңыз:

2С есебі
Әр жолда
  • Сенің жауабың келесідей болуы керек:
  • бүтін сан, мысалы 6
  • дұрыс бөлшек, мысалы 3/5
  • бұрыс бөлшек, мысалы 7/4
  • аралас сан, мысалы 1 3/4
  • нақты ондық бөлшек, мысалы 0.75
  • пи санына еселілер, мысалы 12 pi немесе 2/3 pi
нүкте бар.

2D есебі
28÷7=
  • Сенің жауабың келесідей болуы керек:
  • бүтін сан, мысалы 6
  • дұрыс бөлшек, мысалы 3/5
  • бұрыс бөлшек, мысалы 7/4
  • аралас сан, мысалы 1 3/4
  • нақты ондық бөлшек, мысалы 0.75
  • пи санына еселілер, мысалы 12 pi немесе 2/3 pi

3-есеп

Бұл жиымда 5 бірдей жолға бөлінген 35 нүкте
3-жаттығу
35÷5=
  • Сенің жауабың келесідей болуы керек:
  • бүтін сан, мысалы 6
  • дұрыс бөлшек, мысалы 3/5
  • бұрыс бөлшек, мысалы 7/4
  • аралас сан, мысалы 1 3/4
  • нақты ондық бөлшек, мысалы 0.75
  • пи санына еселілер, мысалы 12 pi немесе 2/3 pi

Тең үлестер

Тапсырманың бұл түрі біз шешкен тапсырмаларға ұқсас. Алайда, бұл жағдайда біз тең топтардың санын емес, әр топтағы объектілердің санын білеміз.
Мысалды қарастырайық:
Жайлау компаниясында 20 пони бар. Пони балаларын күні бойы серуендеуге шығарады. Күннің соңында пони өз ат қорасында демалады. Әр қораға 4 пони сыяды.
Бізде барлығы 20 пони бар.
Біз сондай-ақ әр топтағы тең үлестердің санын білеміз. Әр қорада 4 пони бар.
Біз Жайлау компаниясының барлық понилеріне қанша ат қора қажет екенін анықтау үшін бөлуді қолдана аламыз.
4-жаттығу
Біздің бөлу есебіміз қай саннан басталу керек?
Дұрыс жауапты таңдаңыз:

4 бірдей топқа бөлінген 20 понидің өрнегі: 20 ÷ 4.

Басқа есепті қарастырайық

Жайлау компаниясында жалпы 20 пони бар. Олар үлкен ат қораларын салды. Қазір әр қорада 10 понидан бар.
5A есебі
Барлығы
  • Сенің жауабың келесідей болуы керек:
  • бүтін сан, мысалы 6
  • дұрыс бөлшек, мысалы 3/5
  • бұрыс бөлшек, мысалы 7/4
  • аралас сан, мысалы 1 3/4
  • нақты ондық бөлшек, мысалы 0.75
  • пи санына еселілер, мысалы 12 pi немесе 2/3 pi
пони бар. Понилар әр топта
  • Сенің жауабың келесідей болуы керек:
  • бүтін сан, мысалы 6
  • дұрыс бөлшек, мысалы 3/5
  • бұрыс бөлшек, мысалы 7/4
  • аралас сан, мысалы 1 3/4
  • нақты ондық бөлшек, мысалы 0.75
  • пи санына еселілер, мысалы 12 pi немесе 2/3 pi
пони бар бірдей топтарға бөлінеді.

5В есебі
Әр топта 10 пони бар топтарға бөлінген жалпы саны 20 пониді көрсету үшін қандай өрнекті қолдана аламыз?
Дұрыс жауапты таңдаңыз:

5С есебі
Әр топта 10 пони бар тең топтарға бөлінген 20 пониді көрсету үшін қай суретті қолдана аламыз?
Дұрыс жауапты таңдаңыз:

5D есебі
20÷10=
  • Сенің жауабың келесідей болуы керек:
  • бүтін сан, мысалы 6
  • дұрыс бөлшек, мысалы 3/5
  • бұрыс бөлшек, мысалы 7/4
  • аралас сан, мысалы 1 3/4
  • нақты ондық бөлшек, мысалы 0.75
  • пи санына еселілер, мысалы 12 pi немесе 2/3 pi

Бөлу мен көбейтуді біріктіру

Жиымда барлығы 30 нүкте бар. Нүктелер әр қатарда 5 нүктеден тұратын 6 тең қатарға бөлінген.
30 ÷ 6=5 теңдеуі жиымды көрсетеді.
Сонымен қатар, жиым әр қатары 5 нүктеден тұратын нүктелердің 6 қатарынан тұрады деп айтуға болады.
6 × 5 = 30 теңдеуі де жиымды көрсетеді.
Екі теңдеуде де 30 - нүктелердің жапы саны, 6 - тең мөлшерлі топтардың саны және 5 - әр топтағы нүктелердің саны.

Басқа мысалды қарастырайық.

6-жаттығу
Келесі жиымды қай өрнек сипаттайды?
Барлық дұрыс жауаптарды таңда: